نویسندگان برگزیده

سيدمجتبي رضوي طوسي


در کتاب حاضر به دو موضوع مفهوم و گونه‏ هاى ایمان پرداخته شده است

مؤلف در کتاب حاضر به دو موضوع مفهوم و گونه‏هاى ایمان پرداخته و دریافت حدود و مشخصه‏هاى هر یک را در میان داده‏ها و گزاره‏هاى قرآنى جستجو مى‏کند، اما قبل از آن مراجعه‏اى نه چندان گسترده به آراء صاحب‌نظران دو حوزه اسلامى و غیراسلامى در موضوع صورت گرفته است تا هم مدخلى باشد براى ورود به بحث و هم براى فهم کامل‌تر و صحیح‌تر مفهوم ایمان در قرآن‌کریم زمینه‌سازى مناسب صورت گرفته باشد.
 
بر اساس دو موضوع مفهوم و گونه‏ها، سؤالات اصلى اثر حاضر به ترتیب زیر چیده شده است: مشخصه‏هاى محورى در شکل‌دادن مفهوم ایمان در نظریه‏هاى مهم را با چه قالب و رده‏بندى مى‏توان مفهوم‌یابى کرد؟ منشأ پیدایش گونه‏هاى ایمان چیست؟ مفهوم ایمان در آموزش قرآنى بر مبناى چه مشخصه‏هایى تشکیل یافته است؟ گونه‏هاى ایمان تا چه اندازه در آموزش قرآنى قابل پى‏ جویى است؟ بر مبناى مفاهیم جزیى، قرآن ‌کریم چه هدفى را در ارائه مفهوم ایمان دنبال کرده است؟
 
فرضیه‏هاى کتاب که بر مبناى پاسخ به سؤالات پنج‌گانه ارائه شده، به قرار زیر است: نظریه‏هاى موجود را مى‏توان در دو گروه عمده نظریه‏هایى که ایمان را نوعى معرفت و آگاهى به گزاره‏هاى دینى مى‏داند و نظریه‏هایى که ایمان را حالت روحى حاکى از اعتماد مى‏داند، مورد بررسى قرار داد. گونه‏هاى ایمانى بر اساس دسته‏بندى متعلقات ایمان پدید مى‏آید. قرآن ‌کریم بر فطرى بودن، اختیارى بودن و معرفت نبودن ایمان تأکید دارد. ایمان از نظر قرآن ‌کریم ذومراتب و داراى گونه‏هاى مختلف است. قرآن‌کریم با نگاهى کارکردى به مسأله، بهره‏جویى از ایمان در صحنه عمل و زندگى (و البته براى نیل به سعادت اخروى) را دنبال کرده است.
 
سئوالات و فرضیه‏هاى برشمرده شده، مبنا و موجد فصل‌بندى اثر بوده است و غیر از سئوال آخر که پاسخ آن در قالب جمع‌بندى و نتیجه‌گیرى از بحث ارائه شده است، هر یک از بقیه سؤالات محور فصل یا بخشى از کتاب قرار گرفته است. سئوال اول، موضوع فصل اول را تشکیل داده که در دو بخش مسلمانان و غیر مسلمانان بسط و گسترش یافته است. دومین سئوال، محور فصل گونه‏هاى ایمانى شده است. همان‌گونه که قبلاً ذکر شد، فصل‌هاى اول و دوم براى ورود به مباحث بعدى، جنبه مدخلى و مقدمه دارد. در پى یافتن پاسخ براى سئوال‌هاى سوم، چهارم و پنجم، فصل سوم به بررسى فرضیه‏هاى مربوطه در دو بخش مفهوم و گونه‏هاى ایمان در قرآن‌کریم مى‏پردازد.
 
در فصل اول براى نقل آراء متفکران مسیحى و مسلمان سعى بر آن بوده است بدون رویکرد انتقادى، مشخصه‏هاى مفهوم ایمان در نظریه‏هاى عمده و برجسته عالم اسلام و مسیحیت گزارش شود و در این گزارش‌گرى هرجا که تبیین بیشتر و گسترده‏تر نظریه‏اى نیاز به بررسى آراء فرد یا افراد قایل به آن نظریه بوده است، نسبت به این کار اقدام گردد.
 
مؤلف در این فصل از برداشت‌ها و تفاسیرى که هر متفکر درباره آراء پیشینیان خود ارائه کرده است، غافل نمانده ‏است. از جمله در موارد متعددى نظریات ایزوتسو را به نقد کشانده است یا مثلاً آراء شیخ طوسى درباره معتزله را مدنظر قرار داده ‏است. منابعى که به ‌نظر دست دوم مى‏آید، مربوط به این مباحث است.
 
به ‌طور کلى دایره گسترده سازى بحث تا حدى پیش رفته است که تصویر روشنى از نظریه ارائه شده به دست بیاید و این شیوه تأثیر خود را بر محدودیت یا گستردگى منابع مراجعه شده و تعداد افکار و ایده‏هاى برجسته شده گذاشته است. در فصل سوم، کنکاش در بازشناسى مفهوم ذاتى ایمان و مشخص کردن حدود و ثغور آن به‌ عنوان یک مفهوم انتزاعى که بیرون از اذهان واقعیتى مجسم ندارد با استعانت از مفاهیمِ نزدیک به موضوع بحث یا مفاهیم مقابل صورت گرفته است.










ايران، تهران، خيابان انقلاب، خیابان برادران مظفر جنوبی، کوچه خواجه نصیر، شماره 2، طبقه همکف، واحد اهل قلم
صندوق پستی : 1455-13145
كد پستي : 1315773411

تمامی حقوق این سایت متعلق به خانه کتاب است