معرفي و بررسي كتاب «لبنان زدگي» يكشنبه(۱۱ شهريورماه) با حضور سيد حسين مركبي(نويسنده كتاب)، رسول رسولي پور، كورش علياني، حجت الاسلام والمسلمين محمدرضا زائري و نيكنام حسيني پور، مدير عامل موسسه خانه كتاب در سراي اهل قلم برگزار شد.

رسول رسولي پور در اين نشست، گفت: كساني كه در لبنان زندگي كردند دقيق تر مي توانند درباره فضا، محيط و نقش امام موسي صدر صحبت كنند اما من نمي توانم خيلي از محيط صحبت كنم. بنابراين درباره تاثير محيط بر شخصيت رهبر ديني صحبت مي كنم. خيلي از شخصيت هاي ما در محيط هاي ناثواب و ناجور از بين مي روند اما خيلي از استعدادهايي كه اميدي به آنها نداريم وقتي در محيط مناسب براي رشد قرار مي گيرند به چهره و قهرمان تبديل مي شوند. امام موسي صدر، امام لبنان است و در آن محيط شكل گرفته است و اگر در قم، مشهد يا نجف بود به يك شخصيت ديگري تبديل مي شد.

وي با بيان اينكه اين كتاب همدم من در سفر يك هفته اي به بيروت بود، گفت: دلم نمي آمد كتاب را تمام كنم و دائم آن را مطالعه مي كردم؛ كتاب نثر زيبايي دارد. نويسنده با اينكه مهارت هاي نويسندگي نديده اما متن را زيبا و خوش خوان نوشته است. شخصيت هايي مثل امام موسي صدر وقتي جانشان را براي يك مسيحي روستايي و كسي كه هم كيشش به خطر مي اندازند، اين نشان دهنده كرامت است. اسم اين كار را تقدس مي گذارم. تنها موجودي كه براي ما مقدس است خدا است و از وجود پروردگار روح الهي در وجود انسان ها دميده و اين انسان تقدس دارد. اين اتفاق به انسان چيزي فراتر از فهم ما از كرامت انساني مي دهد.

رسولي پور ادامه داد: اگر كسي اين كتاب را خوانده باشد مي فهميد كه كتابي مختصر است و به ظاهر يك شبه خوانده مي شود. اين كتاب در كنار توصيفات زيبايي كه دارد چالش هاي جدي را از قم و تهران به بيروت و صور برده تا آنجا آنها را حل كنند چرا كه فضاي مناسبي براي طرح آنها پيدا نكرده است و مصلحت نديده در ايران آنها را مطرح كند. اين كتاب براي نويسنده بهانه اي فراهم كرده تا به دغدغه هايش در محيطي آرام بپردازد. اين كتاب سفرنامه نيست بلكه نويسنده خودش را در لبنان و آئينه لبنان پيدا كرده است، به عبارتي نويسنده موضوع كتاب است و چالش هاي فكري خود را در غالب سفرنامه مطرح كرده است. هر كسي كه كتاب را بخواند مي فهمد كه نويسنده چقدر عاشق امام صدر است.

 وي ادامه داد: با همه سختي هايي كه در لبنان وجود داشت نويسنده همدلانه و عاشقانه درباره امام صحبت مي كند. اين كتاب، كتاب كسي است كه عاشق امام است و چراغ بسيار درخشاني را يافته و خودش را نوراني كرده است. امام موسي صدر در لبنان امام صدر است و اين شخصيت در قم همان شخصيتي كه ما مي شناسيم نمي شود. تاثير محيط بر شخصيت را نمي توانيم غافل شويم.

رسولي پور بيان كرد: ما هنوز با عنوان گفت و گو مشكل داريم، بايد بررسي كنيم در گفت و گو چه اتفاقي مي افتد كه از آن هراسان هستيم.  ظاهرا به امام در تجربه هاي اوليه گوش زرد مي كردند كه در ارتباطاتش دقت كند. امام در تجربه انساني مي بيند افرادي كه به عنوان غريبه و بيگانه مي بينيم آدم هايي مثل خومان هستند. امام طي ارتباط، جسارت و جرات باب گفت و گو را با ديگران باز مي كند. تا زمان كه ديگري دشمن تلقي شود ارتباط انساني شكل نمي گيرد.

علياني از ديگر سخنرانان اين نشست با بيان اينكه امام موسي صدر يك منش است، گفت: عطف كتاب را تحسين مي كنم چرا كه ما در عصر اينترنت زندگي مي كنيم و مطالب را جمله به جمله مي خوانيم و كتاب جايگاهي ندارد. ما دچار ادبيات زدگي دست كم هفتصد ساله هستيم. متن خوب متني است كه از قيد ادبيات رها و زبان آن رسا باشد. زبان اين كتاب رسا است. اين متن تصويري از اين بشر است، اين كتاب نويسنده در لبنان است و بيش از آنكه يك آزمايشگاه باشد يك جهش است. آنها در تمدن سازي از ما جلو افتاده اند و مسائل خود را حل كردند.

وي ادامه داد: در تصور قديمي و باستاني چيزي به نام حقيقت تاريخي وجود دارد اما امروزه اين تصور بازنشسته شده است. تاريخ مجموعه روايت هاي تاريخي است. اين كتاب هم يك روايت است. در فيلم «توهين» يك جا هم به اندازه ده هزارم فريم تصور و اشاره اي از امام نمي بينيد. اصلا در اين فيلم صدر وجود ندارد؛ اين فيلم هم يك روايت است.

در ادامه، حجت الاسلام و المسلمين محمد رضا زائري با بيان اينكه در دوره كنوني بيش از هر زمان ديگري به مرور انديشه هاي امام موسي صدر نيازمنديم، گفت: هرچه پيش مي رويم با قاطعيت مي گويم كه امام موسي صدر تنها تجربه ما در سطح بين المللي است كه بيش از هر زمان ديگر به مطالعه آن نيازمنديم.

زائري ادامه داد: شخصيت هايي مانند امام موسي صدر هركجاي جهان بودند باز هماني مي شدند كه هستند. امام موسي صدر اگر تجربه هاي لبنان را نداشت به اين افق و چشم انداز نمي رسيد. با اين حال امام موسي صدر آنگونه كه بايد شناخته شده نيست و اين يك پديده عادي نيست. ما در تجربه معاصر نمونه امام صدر كم داريم، در مورد امام صدر كار نشده و مباني فكري امام تبيين نشده است. او با ساختار منطقي، مهندسي و فقهي وارد ميدان شده است؛ ايشان جرات رسالي دارد. امام موسي صدر آدم معمولي نيست چون كسي او را نمي شناسد او را كنار افراد ديگري قرار  مي دهد.

در ادامه، مركبي با بيان اين كه اين كتاب بهانه اي براي محترم شمردن نام امام موسي صدر شد، گفت: غيراز اين هيچ هدفي از جانب من براي چاپ آن وجود نداشت؛ بنابراين جا دارد بيشتر به اين شخصيت بپردازيم. علت و چرايي جذابيت لبنان در بخش هايي از كتاب آمده است. من سفر يك هفته اي به لبنان داشتم؛ كشور پيچيده و متكثري است و و از فرقه هاي مختلفي تشكيل شده است. در آنجا از همه جهان نماينده داريم.

وي ادامه داد: لبنان مانند آزمايشگاهي است و به ما امكان مي دهد سوالاتمان را به اين آزمايشگاه ببريم و جواب آنها را پيدا كنيم؛ لبنان يك آزمايشگاه تمدني براي ماست، اين ارزش و شاخصه لبنان است كه در كمتر جايي مي توانيم اين ويژگي ها را پيدا كنيم.  

مركبي بيان كرد: اسم يكي از فصل ها را خموشي گذاشتم و آن را از بيتي از مولانا انتخاب كردم. امام موسي صدر كسي بود كه خموشي را به اجرا گذاشت، امام فقط سفر فيزيكي به لبنان نداشت بلكه وقتي به لبنان رفت قرآن را دوباره فهميد.

اين نويسنده ادامه داد: هنوز هم از اين كتاب مي ترسم؛ اين كتاب پر از قضاوت است و من با مركبي كه چهار سال پيش اين كتاب را نوشت متفاوت هستم. در اين كتاب نگاهي سطحي داشتم و شما هم در اين نگاه سطحي با من مشاركت كرديد. اين كتاب قرار نيست حقيقت را روايت كند بلكه قرار است اتفاقات را ورق بزند.

وي افزود: در اين سه سال موفق شدم تمام آثار امام موسي صدر را بخوانم و مي توانم مدعي شوم كمتر كسي به اين صورت آن را دقيق خوانده باشد. نكته اي كه در اثار او براي من جالب بود ارجاع فراوان به سوره ماعون بود؛ اين عمق انسان گرايي امام را نشان مي دهد.