یادها و یادگار ها

محمدکریم پیرنیا

محمدکریم پیرنیا در 25 شهریور ماه 1299 هـ . ش در یزد متولد شد. تحصیلات ابتدایی را نخست در مدرسه «اسلام» واقع در محله یوزداران در نزدیکی دروازه کوشک نو و سپس در مدرسه‌ای دولتی به نام «نمرة دو» واقع در محله لب خندق گذراند

محمدکریم پیرنیا در 25 شهریور ماه 1299 هـ . ش در یزد متولد شد. تحصیلات ابتدایی را نخست در مدرسه «اسلام» واقع در محله یوزداران در نزدیکی دروازه کوشک نو و سپس در مدرسه‌ای دولتی به نام «نمرة دو»  واقع در محله لب خندق گذراند. دورة‌ متوسطه را در دبیرستان «ایرانشهر» به پایان رساند. محمدکریم از دوران کودکی به معماری علاقه داشت، از آنجا که پدرش معمار چیره دستی بود و در نقاشی و خطاطی نیز تبحر داشت، او نیز با این فنون آشنایی یافت. پیرنیا پس از اخذ دیپلم، برای ادامة تحصیل به تهران آمد و در دانشکده هنرهای زیبا دانشگاه تهران به تحصیل پرداخت ولی بعد آن را ناتمام رها کرد و به بررسی بناها و تحقیق و گفتگو با معماران و استادکاران قدیمی پرداخت و برخی از ویژگی‌ها و اصول معماری ایرانی را مورد شناسایی قرار داد. همچنین تحقیقات ویژه  و پر دامنه‌ای بر روی تاق در معماری ایرانی و انواع و سبک‌های آن انجام داد.  پیرنیا پس از ترک دانشگاه، در وزارت فرهنگ مشغول به کار شد و به طراحی چند مدرسه روستایی با طرح ایرانی پرداخت. همچنین مدارس متعددی را با استفاده از عوارض شهرداری و با قیمتی ارزان در مناطق تهران پارس و نارمک ساخت. در 1344هـ .ش به وزارت فرهنگ و هنر رفت و تا 1357 هـ .ش به عنوان معاون فنی سازمان حفاظت آثار باستانی در زمینه ترمیم، تعمیر و احیاء بناها و آثار باستانی به فعالیت پرداخت که از آن جمله می توان به احیای  سر در باغ فین کاشان، تعمیر مسجد جامع ورامین، مرمت سر در شاه عبدالعظیم، احیای «مسجد کبود» تبریز و «باغ دولت آباد» یزد، بازسازی «مسجد فهرج» و ایوان «سید رکن‌الدین» یزد اشاره کرد. پیرنیا علاوه بر معماری که حوزه تخصصی‌اش  محسوب می‌شد، در ادبیات، نقاشی، خوشنویسی و موسیقی نیز دستی داشت و نظریه معروفش درباره «چهار اصل مشترک هنرهای ایرانی- اسلامی‌» نیز از همین آشنایی با دنیای متنوع فرهنگ و هنر ایرانی ـ اسلامی تأثیر پذیرفته است. پیرنیا به زبان‌های عربی و عبری تسلط داشت، زبان پهلوی را به خوبی می‌دانست و با خط میخی نیز آشنا بود. او از 1344- 1345هـ .ش در دانشکده هنرهای زیبا ،دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه شهید بهشتی به تدریس معماری ایرانی پرداخت. همچنین مدتی نیز در سازمان جهانگردی، دانشگاه فارابی تهران ، دانشگاه پردیس اصفهان و دانشگاه علم و صنعت تدریس کرد. پیرنیا در 9 شهریور ماه ۱۳۷۶ هـ .ش درگذشت و بنا به وصیتش در «خانه رسولیان» یزد -که در حال حاضر دانشکده هنر و معماری یزد است – به خاک سپرده شد. آثار متعددی از این استاد برجسته اعم از کتاب و مقاله در زمینه سبک‌شناسی و معماری اصیل و سنتی ایرانی باقی مانده است که از آن جمله می‌توان به کتاب های «راه و رباط » همراه افسر کرامت‌الله، «شیوه‌های معماری ایران» - که بعد توسط غلامحسین معماریان تدوین شد، «گنبد در معماری ایران» که زهره بزرگمهری آن را گردآوری کرد،«آشنایی با معماری اسلامی ایران» ،»کتاب هنر دبیرستان، بخش معماری» و « هندسه در معماری»  که بعد توسط  زهره بزرگمهری گردآوری شد، اشاره کرد. مراسم نکوداشتی به پاس سالها خدمت وی در 27 شهریور ماه  1390هـ .ش از سوی انجمن مفاخر معماری ایران برگزار شد. 

ايران، تهران، خيابان انقلاب، خیابان برادران مظفر جنوبی، کوچه خواجه نصیر، شماره 2، طبقه همکف، واحد اهل قلم
صندوق پستی : 1455-13145
كد پستي : 1315773411

تمامی حقوق این سایت متعلق به خانه کتاب است